Pereskiopsis. Cudowna mamka dla siewek
- Piotr Modrakowski

    Rośliny z tego rodzaju osiągają wysokość do 1,5m, z pędami około 1 cm średnicy. Kwiaty są małe, barwy złoto-żółtej. Spośród kilku gatunków rodzaju nas interesuje głównie Pereskiopsis spathulata, który pochodzi z meksykańskich stanów: Queretaro, Jalisco i Nayarit.
    Średnia roczna temperatura w tych rejonach to 20 ^oC. Mamy więc do czynienia z ciepłolubem, ale to też nie jest do końca prawda. Optymalny wzrost następuje przy temperaturze 25 ^oC - kaktus znosi wtedy ciągłą wilgotność podłoża, przy intensywnym nawożeniu składnikami pokarmowymi w optymalnym stosunku N, P, K: 15, 5, 30. Sadzimy go do żyznego substratu, składającego się np. 1 części włókna kokosowego, 1 części ziemi kompostowej i 1 części piasku lub perlitu. Stanowisko powinno być jasne, ale nie musi to być pełne słońce, na którym rośliny te stają się czerwonawe i spowalniają swój wzrost.
    Przy zachowaniu tych wszystkich warunków otrzymamy zdrowe i grube podkładki o szerokich i dużych liściach, które to gwarantują wydajną asymilację i szybki "start" zaszczepionej siewki. Wspomnę tylko, że przy takim optimum uprawy, potrafią one rosnąć w tempie nawet 5 cm na tydzień !
    Zimujemy je w temperaturze 15-18 ^oC, lekko podlewając tak, aby jak najdłużej utrzymały się liście na roślinie - często opadają one już pierwszej zimy. Zrazy są już jednak na tyle duże, że potrafią same wydajnie asymilować - pamiętajmy, że przy optymalnej uprawie zaszczepione na Pereskiopsis kaktusy potrafią nawet 10-krotnie przegonić swoich braci na własnych korzeniach! Druga zima jest już bezpieczniejsza - podkładki są bardziej zdrewniałe i można je zimować w niższej temperaturze, 12-15 ^oC, i rzadziej podlewać. Po 3-4 latach drewnieją na tyle, że możemy je zimować całkiem sucho w temperaturze 8-12 ^oC. Znoszą nawet krótkotrwałe spadki do 0 ^oC.
    Jeśli tym podkładkom zapewnimy temperaturę około 20 ^oC i jasne stanowisko, to możemy nawet na nich szczepić siewki w zimie, ale odsetek nieprzyjętych zrazów wyniesie wtedy około 40% przy 10% w sezonie wegetacji (kwiecień-czerwiec). W tych miesiącach istnieją najlepsze warunki do wegetacji i szczepienia - panują wtedy temperatury do 25 ^oC, podczas których występuje największy odsetek przyjętych roślin. Gdy panują letnie upały i temperatury przekraczają 25 ^oC - lepiej poczekać na ochłodzenie.
    Rozmnażanie P. spathulata jest bardzo proste - od roślin matecznych odcinamy pędy długości 8-10 cm i sadzimy od razu do wilgotnego substratu. Wskazane jest użycie ukorzeniacza do roślin zielonych. Sadzonki umieszczamy w ciepłym - około 25 ^oC, i wilgotnym miejscu - mnożarce, i często zraszamy. W takich warunkach po tygodniu mamy ukorzenione rośliny, które nadają się już do szczepienia. Można z powodzeniem szczepić na odciętych sadzonkach, które są w stanie przyjąć zaszczepione zrazy i jednocześnie się ukorzeniać. Bezpieczniejsze i pewniejsze jest jednak szczepienie na dobrze ukorzenionych roślinach.

Technika szczepienia.
    Optymalna średnica siewek to 3-5 mm. Możemy szczepić na samym wierzchołku, wówczas zraz umieszczamy dokładnie na środku - wiązki przewodzące mają kształt punktu na środku pędu. Z powodzeniem możemy szczepić do ok. 5 cm w dół, licząc od wierzchołka rośliny. Niżej wiązki przewodzące są zbyt zdrewniałe by dobrze zrosły się ze zrazem. Wysokość szczepienia zależy od średnicy siewki - im ona większa, tym szczepimy niżej, pamiętając o tym, że im niżej szczepimy, tym wiązki przewodzące mają w większym stopniu kształt okręgu. Wówczas siewkę umieszczamy z boku pędu podkładki, tak aby wiązki zraza pokryły się z możliwie największą powierzchnią wiązek przewodzących podkładki.
    Tu drobna, ale istotna uwaga - szczepimy zawsze tuż nad lub pod areolą podkładki - w tym miejscu jest najwięcej tkanki twórczej, która gwarantuje dobre zrośnięcie roślin i dalszy prawidłowy wzrost zraza. Małych siewek nie obciążamy z reguły niczym, większe, w zależności od naszej inwencji twórczej, możemy "dociążyć" np. metodą szkiełkową: kawałek szkła opieramy na jakiejś listewce, a drugi na siewce - należy dobrze dobrać rozmiar i wagę szkiełka, aby nie zmiażdżyć zaszczepionej rośliny. Z reguły jednak nie są potrzebne żadne instrumenty, a zrazy dobrze zrastają się w temp. 25 ^oC i przy dużej wilgotności powietrza.
    Na Pereskiopsis przyjmują się w zasadzie wszystkie rodzaje kaktusów. Problemy lub zaburzenia fizjologiczne możemy mieć z niektórymi gatunkami Mammillaria i Ariocarpus. Jeśli dobrze zdrewnieją, to mogą żywić zraz nawet ponad 10 lat!
    Najważniejsze zalety Pereskiopsis jako podkładki do szczepienia siewek kaktusów:
- banalnie prosta uprawa i rozmnażanie,
- możliwość szczepienia bardzo małych i młodych siewek, nawet 1 dzień po wykiełkowaniu - jest to istotne w przypadku siewek bezchlorofilowych,
- możliwość uzyskania w bardzo krótkim czasie roślin gotowych do zakwitnięcia - dla niektórych gatunków może to być nawet 1 rok! Jest to istotne w przypadku nowych gatunków, gdy zależy nam na pozyskaniu dużej ilości nasion w możliwie najkrótszym czasie,
- zaszczepione siewki dają bardzo dużo odrostów, które możemy dalej rozmnażać poprzez szczepienie lub ukorzenianie
- szczepiąc na Pereskiopsis możemy często uzyskać rośliny grzebieniaste, gdyż hormony tej rośliny często wywołują tę mutację. U niektórych gatunków występuje niemal 100%, np. u Epithelantha. Hormony Pereskiopsis wywołują też często samopylność u pewnych gatunków, np. Aztekium.
    Jeśli przeszkadza nam "patykowy" wygląd zaszczepionych roślin, to możemy do 3 lat od momentu zaszczepienia uciąć podkładkę ok. 4 cm pod zrazem i ponownie ukorzenić. W ten sposób, po głębszym posadzeniu do doniczki, nie widać, że mamy do czynienia z rośliną szczepioną.
.