Płyty OSB powstają ze sprasowanych, ukierunkowanych warstwowo wiórów drewna łączonych żywicami syntetycznymi, dzięki czemu łączą wytrzymałość mechaniczną z niską wagą. W budownictwie znalazły zastosowanie wszędzie tam, gdzie potrzebny jest sztywny, nośny materiał płytowy w rozsądnej cenie. Sprawdzają się zarówno w konstrukcjach szkieletowych, jak i przy pracach wykończeniowych czy tymczasowych zabezpieczeniach placu budowy. Które elementy budynku najczęściej wykonuje się właśnie z tego materiału.

Czym są płyty OSB i dlaczego tak często pojawiają się na budowach?

Płyty OSB to materiał drewnopochodny wykonany z długich, płaskich wiórów układanych warstwami o krzyżującym się kierunku włókien i sklejanych pod wysokim ciśnieniem oraz w podwyższonej temperaturze. Taka budowa daje płycie dużą sztywność w obu kierunkach oraz odporność na zginanie, zbliżając jej parametry mechaniczne do sklejki, przy zauważalnie niższej cenie. Warstwowe ułożenie wiórów sprawia, że płyta nie pęka wzdłuż jednego kierunku tak łatwo jak lite drewno, dlatego dobrze znosi obciążenia rozłożone na dużej powierzchni. To połączenie wytrzymałości, dostępności i przystępnej ceny tłumaczy, dlaczego materiał ten trafia dziś niemal na każdą budowę domu szkieletowego.

Na rynku dostępnych jest kilka klas tych płyt, oznaczanych od OSB/1 do OSB/4, które różnią się odpornością na wilgoć oraz przenoszonymi obciążeniami. Płyty niższych klas przeznaczono do zastosowań wewnętrznych w warunkach suchych, natomiast wyższe klasy wytrzymują wilgotne środowisko oraz przenoszą obciążenia konstrukcyjne. Dobór właściwej klasy do konkretnego miejsca w budynku decyduje o trwałości całej konstrukcji, bo płyta użyta niezgodnie z przeznaczeniem szybko traci nośność. Zestawienie grubości, wymiarów oraz właściwości poszczególnych typów opisano szczegółowo na https://www.bricoman.pl/blog/materialy-budowlane/plyta-osb-wymiary-grubosc-i-wlasciwosci.html.

Do czego wykorzystuje się płyty OSB w konstrukcji ścian?

W budownictwie szkieletowym płyty OSB pełnią rolę poszycia ścian, czyli sztywnej warstwy przymocowanej do drewnianego rusztu z krawędziaków. To poszycie usztywnia całą ścianę i przenosi obciążenia poziome, na przykład od wiatru, chroniąc konstrukcję przed odkształceniem. Bez takiej warstwy sam szkielet z pionowych słupków byłby podatny na skręcanie i utratę geometrii pod naporem sił bocznych. Płyta rozkłada te napięcia równomiernie na całej powierzchni ściany, dzięki czemu budynek zachowuje stabilność przez lata eksploatacji.

Do poszycia ścian zewnętrznych dobiera się płyty odporne na wilgoć, ponieważ podczas montażu oraz w trakcie użytkowania narażone są one na zawilgocenie. Na tak przygotowane poszycie zakłada się kolejne warstwy przegrody, w tym izolację termiczną, folię wiatroizolacyjną oraz elewację. Wewnątrz budynku płyty tego typu bywają wykorzystywane do zabudowy ścian działowych, gdzie tworzą stabilne podłoże pod dalsze wykończenie. Taki układ warstw przyspiesza prace, bo jedna płyta zamyka od razu duży fragment ściany, zamiast żmudnego montażu wąskich elementów.

Gdzie stosuje się płyty OSB w konstrukcji dachu i stropu?

Na dachu płyty OSB tworzą sztywne poszycie mocowane bezpośrednio do krokwi, na którym układa się później warstwy pokrycia dachowego. Poszycie to usztywnia całą połać dachu, zapobiega przemieszczaniu się krokwi względem siebie i stanowi równe podłoże pod papę lub membranę. Dzięki dużym formatom płyt jedna warstwa zamyka szeroki fragment połaci, co skraca czas montażu w porównaniu z deskowaniem z pojedynczych desek. W tego typu zastosowaniach wybiera się płyty o odpowiedniej grubości i odporności na wilgoć, bo dach jest miejscem najbardziej narażonym na kontakt z wodą.

W stropach materiał ten pełni funkcję nośnego podkładu układanego na drewnianych belkach stropowych. Płyta rozkłada obciążenie od chodzących osób oraz mebli na całą powierzchnię i przenosi je na belki konstrukcyjne. Do tego celu stosuje się grubsze warianty z połączeniami na pióro i wpust, które eliminują szczeliny między sąsiednimi elementami oraz ograniczają uginanie się podłogi. Tak wykonany strop stanowi gotowe podłoże pod panele, deski warstwowe lub inną warstwę wykończeniową.

Artykuł sponsorowany