Grubosz (Crassula) to nie jedna roślina, lecz cały rodzaj sukulentów pochodzących głównie z Afryki Południowej. Poszczególne gatunki i odmiany różnią się przede wszystkim kształtem, fakturą oraz kolorem mięsistych liści, ale zwykle mają podobne wymagania uprawowe.
Czym jest rodzaj Crassula?
Grubosze magazynują wodę w liściach i pędach, dlatego dobrze znoszą krótkotrwałe przesuszenie. W domach najczęściej spotyka się grubosza jajowatego, znanego jako drzewko szczęścia, oraz jego liczne odmiany ozdobne. Dzięki zróżnicowanemu pokrojowi można wybrać zarówno niewielką roślinę na półkę, jak i większy okaz do formowania na kształt bonsai.
Jak odróżnić grubosza jajowatego od drzewiastego?
Grubosz jajowaty (Crassula ovata) i grubosz drzewiasty (Crassula arborescens) są odrębnymi gatunkami, choć oba bywają nazywane drzewkiem szczęścia. U Crassula ovata liście są zwykle jajowate, ciemnozielone, mięsiste i błyszczące. Przy mocnym świetle ich brzegi mogą przybierać czerwone zabarwienie.
Crassula arborescens ma zazwyczaj większe, bardziej zaokrąglone liście o matowej, srebrzysto-niebieskiej powierzchni. Często widoczna jest na nich czerwonawa obwódka. To właśnie chłodniejszy kolor i mniej połyskliwa faktura najłatwiej odróżniają grubosza drzewiastego od jajowatego.
Popularne odmiany grubosza
Najłatwiej rozpoznawać odmiany po liściach. Różnice dotyczą nie tylko koloru, lecz także ich zakończenia, stopnia zwinięcia i wielkości całej rośliny.
| Odmiana | Wygląd liści | Cechy szczególne |
|---|---|---|
| ‘Hobbit’ (Crassula ovata ‘Hobbit’) | Wydłużone, częściowo rurkowate, z lekko otwartymi końcówkami | Tworzy rozgałęzioną koronę i dobrze nadaje się do formowania |
| ‘Gollum’ (Crassula ovata ‘Gollum’) | Rurkowate liście zwinięte do środka, często z czerwoną końcówką | Charakterystyczny wygląd przypominający „uszy Shreka” |
| ‘Tricolor’ (Crassula ovata ‘Tricolor’) | Liście z kremowymi, zielonymi i różowawymi przebarwieniami | Wymaga dużej ilości światła, aby zachować wyraźne kolory |
| ‘Variegata’ (Crassula ovata ‘Variegata’) | Jasnozielone liście z kremowymi obrzeżeniami lub plamami | Odmiana o pstrym ulistnieniu i wolniejszym wzroście |
| ‘Minima’ (Crassula ovata ‘Minima’) | Małe, zaokrąglone, zielone liście na krótkich pędach | Karłowaty pokrój, dobry wybór na biurko lub niewielką półkę |
Odmiany o nietypowym kształcie liści
‘Hobbit’ ma liście rurkowate, ale ich końcówki pozostają częściowo otwarte i lekko wywinięte. U ‘Gollum’ rurki są bardziej zamknięte, przez co roślina wygląda wyraziściej. Obie odmiany tworzą z czasem zdrewniałe pędy, dlatego można je przycinać i prowadzić jako miniaturowe drzewka.
Odmiany o kolorowych liściach
Do tej grupy należą przede wszystkim odmiany pstre. ‘Tricolor’ łączy kilka barw na jednej blaszce liściowej, natomiast ‘Variegata’ ma przede wszystkim kremowe rozjaśnienia. Intensywność tych wzorów zależy od warunków. Niedobór światła może sprawić, że liście będą bardziej zielone, a pędy zaczną się nadmiernie wydłużać.
Wśród gruboszy spotyka się także formy o pofalowanych brzegach liści oraz odmiany o łopatkowatych zakończeniach, takie jak ‘Horn Tree’. Ich dostępność może zależeć od oferty konkretnej szkółki lub sklepu.
Wymagania wspólne dla różnych rodzajów grubosza
Mimo różnic w wyglądzie większość gruboszy potrzebuje podobnych warunków. Przy wyborze stanowiska zwróć uwagę na cztery podstawowe zasady:
- Światło – ustaw roślinę w jasnym, najlepiej słonecznym miejscu. Duża ilość światła pomaga utrzymać zwarty pokrój i wybarwienie odmian pstrych.
- Podłoże – wybierz lekką, przepuszczalną mieszankę przeznaczoną do kaktusów i sukulentów. Doniczka powinna mieć otwór odpływowy.
- Podlewanie – podlewaj dopiero po całkowitym przeschnięciu podłoża. Nadmiar wody pozostający przy korzeniach sprzyja ich gniciu.
- Temperatura – w okresie wzrostu grubosze dobrze rosną w temperaturze pokojowej. Zimą chłodniejsze stanowisko, w przybliżeniu około 15°C, może sprzyjać odpoczynkowi rośliny i późniejszemu kwitnieniu.
Silne słońce jest potrzebne do wybarwienia, ale świeżo przestawiony okaz może ulec poparzeniu. Do bardziej nasłonecznionego miejsca przyzwyczajaj go stopniowo, szczególnie po zakupie lub po zimowaniu w głębi mieszkania.
Jaką odmianę grubosza wybrać?
Na małe biurko lub wąską półkę najlepiej pasuje karłowata ‘Minima’. Jeśli zależy Ci na nietypowych liściach, wybierz ‘Gollum’ albo ‘Hobbit’. Do kolorowego wnętrza pasują ‘Tricolor’ i ‘Variegata’, pod warunkiem że możesz zapewnić im jasne stanowisko. Klasyczny Crassula ovata będzie dobrym wyborem, gdy chcesz samodzielnie formować koronę przypominającą bonsai.
